Agindu kategorikoa

Immanuel Kant-en filosofian, agindu kategorikoa edo inperatibo kategorikoa etikarako ezartzen duen arau absolutu, unibertsal eta autonomoa da. Agindu edo lege etiko horren arabera jokatu beharko genuke denok, gutako bakoitzak agindu hori unibertsala, gizaki guztiontzat, gutako bakoitza barne, izatea nahi genukeelako. Agindu kategorikoaren adibidetzat "ez da inor hil behar" aipatu ohi da, agindu hori salbuespenik gabe denok nahi genukeen arau morala delako. Agindu edo inperatibo hipotetikoekin kontrajartzen dira, horietan obligazio morala baldintzatua baita ("liburua itzultzen badizut, zor dizudan dirua emango dizut", adibidez).

Besteak beste, Kant-ek agindu kategorikoaren definizio hauek ematen ditu:

  • "Lege unibertsal bilakatzea nahi duzun eredu horren arabera jokatu ezazu. Zuk zeuk nahita, zure ekintzaren eredua naturaren lege unibertsala bilakatu ahalko balitz bezala jokatu ezazu.
  • "Gizateria, zeure burua nahiz beste guztiak, aldi berean xedetzat eta ez soilik bitartekotzat erabiltzen duzun eran joka ezazu.