Gizapedia

Giza eta gizarte zientzien entziklopedia: filosofia, politika, ekonomia, estatistika, ..., euskaraz

Egun, 924 artikulu ditugu Gizapedian.

Ikus ezazu gure artikuluen zerrenda

Artikulu nabarmendua

Apolineoa eta dionisiakoa

Apolineoa eta dionisiakoa Friedrich Nietzsche filosofoak (1844-1900) artea, eta baita ere bizitza, eratzen dituzten dituzten bi ardatzak edo ezaugarriak dira, Tragediaren Sorrera lanean adierazi zuen bezala. Apolineoa (Apolo jainkoarengandik) argizko, irudizko, orekazko eta arrazionala duena da; dionisiakoa (Dionisorengandik), berriz, sena, frenesi eta grina da, irrazionala. Tragediak, bereziki, jakinduria dionisiakoa bitarteko apolineoekin islatzen ditu. Nietzscherentzat arte […]

Gehiago irakurri

    Bariantza

    Bariantza aldagai estatistiko bakun baten sakabanatzea, datuen arteko gorabehera alegia, adierazten duen neurri bat da.  Probabilitate-banakuntzetan ere, sakabanatzea neurtzeko erabiltzen da, beste era batera kalkulatuta. Horretaz gainera, ohiko parametroa da eredu estatistikoetan, beste parametro batzuekin batera eredua erabat zehazteko. Gainera, estatistika-teknika askotan bariantzan oinarritzen dira, bariantza-analisian esaterako, non aztertutako faktoreek aldagai batean duten eraginaren ebaluazioa […]

    Gehiago irakurri

    Antropologia

    Antropologia gizakia, zentzu zabalean, ikergai duen jakintza-arloa da. Bere zabaltasuna dela eta, bereziki konparaziozko ikerketan oinarritzen da, historiako garai batetik bestera nahiz kultura edo gizarte batetik bestera gizakiek dituzten ezberdintasunak ikertuz. Ezberdintasun horiek ezaugarri ezberdinei buruzkoak dira, eta hala antropologia arlo berezitu batzuetan banatzen da, hala nola antropologia fisikoak gizakien ezaugarri fisikoak aztertzen ditu (ilearen, […]

    Gehiago irakurri

    Ideologia

    Ideologia balio eta iritzi multzo bat da, azpiko pentsaera moduan garatzen dena, gizartea ulertzean eta harremanak sozial eta politikoak eratzean eragin nabarmena duena. Ohikoa da beste baten pentsaera gutxiestea ideologia baten mendean dagoela argudiatuz; izan ere, Marxek kontzientzia faltsua deitu zion ideologiari. Hala ere, ez da posible ideologiatik libre izatea, guztion jokamolde eta proiektuak ideologia […]

    Gehiago irakurri