Ez naiz ni, Karmele Jaio: laburpena

Ez naiz ni Karmele Jaio (Gasteiz, 1970 - ) idazlearen ipuin bilduma da, 2012an plazaratua. Liburuko 12 ipuinetan Jaiok euren bizitzekin etsiturik dauden pertsonen istorioak kontatzen ditu, behar materialak aseta ustez beterik bizi beharko liratekeen arren.

Laburpenak

1. ipuina: Patiotik datozen usainak

Leirek, bere senar Txominekin, bere ametsetako etxebizitza erosten du urbanizazio batean, bereziki etxebizitzaren ondoan dagoen lorategi eta parke pribatuarekin liluraturik, haien umeek han jolasteko ezin aproposagoa izango dela sinetsita. Pozik aldatzen da Leire etxebizitza berrira, dena maketan erakutsio zioten bezala baita; eta baita ere, etxebizitza berriak ez duelako zer ikusirik bere haurtzaroko etxearekin eta ondoko patioarekin, beti janari usainarekin, eta zintzilikatutako arropaz inguraturik, non bizilagun denak maruja hutsak ziren, bereziki Marianjeles izeneko batekin gogoratzen da. Etxe berria lortu duen estatus sozial altuagoaren froga da. Hemen ez dago janari usainik.

Leirek hiru ume ditu, eszendentzian dago (liburuzaina da) eta maiz jaisten da etxe ondoko parkera ume txikiarekin. Han Maria bizilaguna ezagutzen du, unibertsitateko literatura irakaslea. Liburuak maite dituzte biek eta solasaldi aberatsak dituzte. Gainera, Mariaren dotorezia miresten du. Ondoko orubean etxe berriak egingo dituzte, unifamiliarrak, eta kezka dute bista kenduko ote dieten.

Egun batean, Mariak aita hil zaiolako berria ematen dio Leireri. Ondorioz, bere ama ekarriko du etxera, aldi baterako behintzat. Amak Adelina du izena. Maria bezalako emakume fin eta dotorea irudikatzen du Leirek, baina lehen aldiz ikustean, guztiz harrituta geratzen da: emakume lodi eta zatarra da. Mariak amarekin menpekotasunezko harremana duela ere ikusten du, sinetsi ezinik. Mariak yaya deitzen dio amari, Leirerentzat erabat arrunta iruditzen zaiona. Maria haurdun dago; erditzen denean, Adelina bakarrik jaisten da parkera, Leiren deserosotasun eta egonezina areagotuz, Adelinak haurtzaroko Marianjeles ekartzen diolako gogora. Leirek seme zaharrenaren urtebetetxean festa bat antolatzen du parkean, haurrak Adelinarekin utzita, patata tortilla eginda, etxetik parkera jaistean, ondoko orubeko luxuzko etxeen iragarkia ikusi, eta oraingo etxea erostea erabaki zueneko tximeletak sentitzen ditu berriz ere tripan. Erabakia hartzen du bapatean: etxe berri horietako bat erosiko du, urbanizaziotik ihes egiteko, Adelina eta bere kastakoak guztiz ahazteko. Ez da konturatzen, ordea, bera ere patata tortilaren usainaz kirasturik dagoela.

2. ipuina: Azukrezko madaritxuak

Emakume heldu batek beste mamografia bat (hirugarrena) egiten du azken urteotan. Esperientzia desatsegina da, jada erorita dituen bularrak errutinaz nola zapaltzen dizkioten ikusita. Urruti ikusten ditu Fernando senarrak bular horiei azukrezko madaritxuak deitzen zieneko garaia, madaritxu horiek miazkatzen zizkionekoa, larrua bortizki jotzen zuten bitartean. Egun, Fernando gizon ona esan dezake, lanean zentratuegia eta agian aspergarria. Mamografiaren ondoren, emakumea Corte Ingelesera sartu eta bularretako berria erosten du, "Vive salvajamente" iragarkikoa, beltza eta parpailarekin eta, guztiz sentsuala, gainbehera fisiko eta emozionalari aurre egin nahian. Izan ere, senarrarekiko errutinazko harremanaz gainera, larru jotze programatu eta aspergarriekin, bi seme alabekin duena ere higatu samarra dago: txikitan maitagarria zen Asier semeak egun batetik bestera utzio zion bere belaunetan etzateari eta ja ez da etxean bizi eta oraindik etxean bizi Eider alabak ez dio kasurik ere egiten. Inor ez da interesatzen jada argitaletxe batean egiten duen editore lanaz, ez eta berak idatzitako haurrentzako ipuinetaz. Egun batean Eider lagun baten etxean lo egingo duela esan eta, bera bere buruarekin ere harrituta, ez dio inporta. Hutsik sentitzen da. Baina, Eider kanpoan, senarra iristen denean, biziberritu egingo duen txinparta sentitu, afarian ardoa atera, bularretako berria jantzi, senarraren aurrean erantzi eta hura ahozabalik  uzten du. Senarra madaritxuak miazkatzen hasten zaio, baina bapatean gelditu eta mamografiaz galdetzen dio. Emakumea dena ondo joan dela erantzunda, aurrera jarraitzen dute.

3. ipuina: Reiki

Gema neska begetarianoa da, elikagai natural eta ekologikoak jaten dituena. Berriz, Landerrek , berarekin bizi den mutilak, ez du elikadura zaintzen eta haragia gustatzen zaio. Gema asaldatuta dago, Landerren elikadurari bulegoko altzariak saltzen izaten duen estresa gehitzen zaio, edozein egunetan gaixotuko dela uste baitu. Gemak ordea, udaleko lanpostu batean lan egiten du, nahiko lasaia. Arratsaldeak libre ditu, eta hasieran gogorrak egin zitzaizkion, ez zegoelako ohituta horrenbeste denbora librea izaten. Yoga eta meditazio ikastaroak egiten hasi zen. Eta elikadura naturalari buruz irakurtzen, eta elikagai naturalak prestatzen. Jarraitzen du kezkatuta Landerrekin eta bizkarrean mina izaten duenez, Gemak pentsatzen du reiki izeneko teknika orientalarekin, eskuekin masajeak emanez, arindu dezakeela bere egoera. Denda ekologikoan ikusten du reiki ikastaro baten iragarkia. Reiki zentroa Egunsentia du izena eta hara doa informatzera. Gorka izeneko mutil lirain eta erakargarriak egiten dio harrera, Gorkak eskuak hartzen dizkio samur, eta Gemak birritan pentsatu gabe izena ematen du hiru asteburuko ikastaroan. Landerri komentatzen dio, eta ez du oztoporik jartzen.

Lehen asteburua heltzen da tea furgonetaz doaz Gorka, Gema eta beste lau emakume landetxe batera. Egunsentia izena du, zentroa bezala.  Landetxea inguru natural batean dago, lasaitzeko egokia, eta baratza du, hortik sano elikatzeko. Bi emakumek egiten dute han lana, Laurak eta Cristinak, sukaldean eta baratzean. Haur bat ere badabil hortik. Ez daki zer harreman duten Gorkarekin. Lehenengo reiki sesioan bikoteak hartzen dituzte, eta Gorkak Gemarekin egiten du. Gorkak Gemaren sorbaldan jartzen ditu eskuak eta dena energia eta maitasuna dela dio, baina eskuekin sendatzeko hartzeko prest egon behar dela. Gema liluratuta dago, eta pozik ere, Lander sendatzeko bidea ikusten duelako. Afari natural eta garbia egiten dute, baratzeko produktuekin. Ogia ere han egiten dute, eta Gemak Landerrek jaten dituen gaileta zikinak gogoratzen ditu. Asteburua bukatzen denean, Gorkak modu berezian begiratzen diola uste du. Bukatzeko, gainera, esku politak dituela esan dio. Etxean saiatzen da Landerrekin ariketak praktikatzen, baina Lander ez da irekitzen eta zaila da.

Hurrengo asteburuan ere, zereginak ditu Landerrek eta ez du oztoporik jartzen Gemak Egunsentira joateko. Lehenego aldian bezala, Gema Gorkaren ondoan esertzen da furgonetan, baina orain lotsa gutxiagorekin. Ariketak egitean ere, Gorkarekin egiten du bikote. Gorkak esaten dio berarekin energia berezia sentitzen duela, eta Gemak erantzun bera ere oso ondo sentitzen dela.

Etxera bueltan, Landerrekin praktikatzen jarraitzen du, orain hobeto, zeren egunero txortan bukatzen dute, Gemarengan energia ezkuturen bat aktibatu izan balitz bezala.

Azken asteburuan, Gorkaren eskuak pauatzen dira berriz bere gorputzean eta guztiz betea sentitzen da. Gorkaren hurbilpena espero du asteburuan zehar. Azkenean, Gorkak esaten dio Gemari badakiela zein den bere gela Egunsentian. Bere logelako kideak lo hartzen duenean, Gemak jaiki eta Gorkaren gelara doa, Landerri buruz erru pixka batekin, energia ezkutu batek bultzaturik.

4. ipuina. Bitxiloreak esku artean

Udaberria: Lanetik etxera hego haize ederra dabil, eta gaztetako oroitzapenak datozkio neskari, kutsoa bukatuta belardian etzanda, bitxilore bat eskuetan, lagun baten ondoan. Bizitza asko aldatu da, haurrak ditu eta irakaslea da institutuan. Bapatean Mikel aspaldiko ezaguna ikusten du aurrez aurre. Betidanik sentitu da harengana erakarrita. Ez daki, ez dio esan, ez dio igartzen, bikotekiderik duen ala ez. Artista da eta etxea alokatu du auzoan. Haien elkarrizketak senarraren deiak eteten du eta Mikel badoa.

Uda: Batzuetan Mikelen balkoi azpitik pasatzen da neska, harekin topatu nahian. Mikelek ikusten du egun batean eta neska ezikusiarena egiten du lotsaturik, baina Mikelek deiadar egiten dio. Berak ustekabean harrapatuaren papera jokatzen du. Lisboara doala esaten dio.  Neskak Lisboan irudikatzen du bere burua, berarekin ohean. Bera ere badoala dio, Saloura, harrekin eta senarrarekin. Elkar agurtzen dute.

Udazkena: Oporretan ez du gaizki pasa, baina errutinara itzultzeko gogoa zuen, eta Mikel berriz ere ikustekoa. Orain guapa dago gainera, eguzkiak belztuta. Haren balkoi azpitik pasa, eta kulero batzuk ikusten ditu zintzilik. Traizionattua sentitzen da. Halako batean neska gazte bat ateratzen da balkoira, ia nerabea den neska bat 45 urteko Mikelekin. Haserre dago eta etxean Mikelengan jarrita zuen grina erotiko guztia senarraren gainean isurtzen du, sekulako txortaldia eginez.

Negua: Mikel ahaztu du eta askeago sentitzen da. Etxean senarrarekin konexio hobea du eta senarrak ja ez du lana etxera ekartzen. Mikelen etxe azpitik ez da pasatzen.

Udaberria:  Hego haizea dabil eta aurrez aurre topatzen da neska Mikelekin, neska gaztearekin doala. Ez du ikusi nahi baina ezin du ihes egin. Neska gaztea badoa eta Mikelek kontatzen dio bere iloba dela, bere anaiak istripu larria izan eta ospitalean dagoenez, etxean hartu duela. Neska zur eta lur geratzen da, eta pozik. Neska gaztea berriz eta gonan dituen loreek, garaiko bitxilorea bezalaxe, hegan egin behar dutela dirudi.

5. ipuina: Ez naiz ni

LANEAN ARI GARA IPUINEN LABURPENAK OSATZEKO