Konpatibilismoa versus inkonpatibilismoa

Maiz askatasuna (edo erabakimen askea) eta determinismoa, elkarren aurkakotzat hartu behar dira, ekintza eta jokabideak deterministak, horrela izan beharrekoak alegia, inolaz ere askeak ezin daitezkeela baieztatuz. Jarrera hori inkonpatibilismoa da. Batzuen arabera berriz, ekintza eta joakbide deterministak askeak ere izan daiteke; horrela pentsatzen denean, konpatibilismoa jarraitzen ari da. Konpatibilismoaren alde agertu den filosofo nagusia David Hume (1711-1776) izan da, zeinak baieztatzen zuen ekintza askeak ez zirela kausarik gabeak, pertsonaren asmo, nahi eta erabakien emaitza delako, eta beraz deterministak baita ere.