Kontraesan ezaren printzipioa (kontraesanaren printzipioa)

Filosofian,  kontraesan-ezaren printzipioak edo kontraesan printzipioak gauza bat aldi berean izatea eta ez izatea ez dela posible ezartzen du. Printzipio doxatiko (iritziari buruzkoa), semantiko eta ontologikoa da. Doxa edo iritziari buruzko izaerari dagokionean, honela adieraz liteke: "ez da posible baieztapen (edo iritzi) berari eta horen aurkakoari aldi berean eustea"; adiera semantikoan, berriz, honela adierazten da: "aurkako bateztapenak ezin dira egiazkoak izan aldi berean"; azkenik, adiera ontologikoan, "gauza bat ezin da aldi berean gauza horretakoa izan eta gauza horretakoa ez izan". Antzinako filosofiatik landutako printzipioa izan da, bereziki Parmenides eta Aristotelesen eskutik; baina ustez Heraklitok ukatu egin zuen printzipio horren zuzentasuna. Pentsamenduaren hiru lege edo printzipioetako bat da, erdikoa baztertzearen eta identitatearen printzipioekin batera. Kontraesan printzipioa ezin da frogatu, baina  hura gabe ezingo genuke baieztatu gauza bat gizakia edo txakurra den, edota gauza bat zuria edo beltza den, ezta ere hedaduraz jakintza-arloak behar bezala mugatu eta arrazionaltasuna erabili. 1

Erreferentziak

1.
Aristotle’s Principle of Non-Contradiction. J. bailly courses. http://www.uvm.edu/~jbailly/courses/Aristotle/notes/stanfEncPNP.html. Accessed 2018.