Kopla-buruko edo petxeroa

Kopla-buruko edo petxeroa, adiera modernoan, besteen gaitz, oker edo gaiztakerien ordainetan pairatzen dituen pertsona edo gizataldea da, oker haietan zuzeneko errurik ez badu ere. Adibidez, ikasgela batean istiluak geldiarazteko, irakasleak edozein ikasle aukeratu eta zigortzen duenean, ikasle hori kopla-burukotzat hartu duela esaten da. Ingelesez scapegoating deitzen zaio, eta chivo expiatorio gaztelaniaz (ordainezko akerra, euskaraz), Bibliako Lebitarren liburuan jasotzen den Jainkoaren aginduaren arabera, non bekatuak garbitzearren akerra sakrifikatu behar den. Beraz, antzinako zentzuaren arabera kopla-buruko sakrifizioaren biktima da, Bibliaz gainera munduko beste kultura askotan ere gertatzen dena.

Beraz, kopla-burukoa erruaren transferentzia pairatzen duen hura litzateke. René Girard antropologoaren arabera, kopla-burukoa eta sakrifizioa biolentzia kolektibo mimetikoa, denok denon aurka gertatzen dena, bideratu eta kontrolatzeko mekanismoak dira, kulturaren sorrerako funtsezko elementuak. Kristautasunak haustura ekarriko dio erritual horri, Jesus Nazaretekoaren hilketarekin, Jainkoaren seme Jesus kopla-buruko errugabetzat aurkeztuz. Sakrifizio horren bitartez, gizakion arteko biolentziaren eta mendekuaren, kopla-burukoak bilatu beharrarekin, hautsi nahi da, denon arteko maitasuna aldarrikatuz.

Erreferentziak